De Belgen zijn de dappersten als het op barbecueën met paling aankomt, zo bleek tijdens de Dag van de Paling in het Nederlandse Almere. Het Belgische team won (over)duidelijk van de Nederlandse tegenstander, en sleepte de eerste Alex Koelewijn Cup in de wacht.

Tijdens de eerste zaterdag van september stond op zeer veel locaties in Nederland de paling centraal, met diverse activiteiten bij palingrokerijen en palingvissers. In Almere-Haven was er, en dit voor het eerst, een BBQ-Outdoor cooking landenwedstrijd tussen Nederland en België, waarbij diverse bereidingen met paling met het ESF-label centraal stonden.

De BBQ-landenteams kregen aan de stemmige strandbrasserie De Jutter in Almere een reeks uiteenlopende culinaire opdrachten voorgeschoteld, waarbij vakmanschap, creativiteit, techniek en natuurlijk ook smaak de doorslag moesten geven. Er werd enkel paling met het Eel Stewardship Fund (ESF) label gebruikt. Hiermee was de bescherming en een duurzaam gebruik gegarandeerd.

Dat paling veel meer is dan alleen de traditionele gerookte vis, werd tijdens de wedstrijd overtuigend bewezen. De deelnemers gingen onder meer aan de slag met palingroken, een stoofgerecht, bereidingen op de barbecue, een Japanse klassieker en een moderne club sandwich met paling.

De gerechten werden beoordeeld door een deskundige vakjury die voor de helft uit Nederlanders en Belgen vakmensen bestond. Onder leiding van de met twee Michelin sterren bekroonde chef Martin Kruithof van restaurant De Lindenhof uit Giethoorn (tevens auteur van het receptenboek Ode aan de Paling) beoordeelden Patrick De Gendt (vice-voorzitter voor Vlaanderen van The Mastercooks of Belgium), culinair journalist Felix Wilbrink en ondergetekende de gerechten.

De inzendingen werden anoniem aan de jury gepresenteerd, zodat de juryleden niet wisten van welk team het te beoordelen gerecht was. De vakjury lette onder meer op smaak, techniek, garing, presentatie, creativiteit en uitvoering van de opdracht.

De jurering maakte de Belgische suprematie extra duidelijk: op ieder onderdeel wisten de Belgische teams de hoogste score te behalen. België won dus de eerste Alex Koelewijn Cup, vernoemd naar de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Paling Handelaren, en zonder meer een wandelende encyclopedie als het op paling aankomt.

Waarom is paling nu zo interessant voor chefs, zo vroegen we aan John van de Ven, organisator van de wedstrijd.

“Paling is een heel mooi product met veel traditie, en waarmee je ook veel kan doen in de keuken, zo stelt hij. Paling kan je dan ook gebruiken van kop tot staart. Van het vel en de graten kan je mooie bouillons maken, en het palingvlees kan je aanwenden als garnering bij een gegrilld visgerecht. Een broodje gerookte paling kan ook, net als een salade met paling erin verwerkt. Kortom, er zijn honderden mogelijkheden om paling te gebruiken. 90 à 95% van de palingeitjes is overigens afkomstig vanuit de Golf van Biskaje, waarna ze worden uitgezet in Nederlandse, Duitse en  Deense wateren”.

Welke balans maak je op na deze eerste editie van deze Dag van de Paling wedstrijd?

“Je merkte dat er een cultuurverschil bestaat tussen de Belgische en de Nederlandse aanpak van paling. In Nederland wordt 90% van de paling gerookt, terwijl in België 90% van de paling gestoofd wordt; Belgen hebben meer culinaire achtergrond wat dat betreft. Voor jullie is paling een way of life”, terwijl het in Nederland meestal over een broodje gerookte paling gaat. Het doel van de wedstrijd bestond er dan ook uit mensen te laten weten dat er heelwat variatie kan inzitten in paling, en dat je enkel paling moet eten met het ESF-label. Dat label bestaat al 13 jaar in Europa, en meer en meer landen gaan het ook introduceren. Ik hoop ook dat België het ESF-label goed in de armen gaat sluiten”.

Ook jurylid Patrick De Gendt beaamt de veelzijdigheid van paling.

“Paling past bij heel veel gerechten, en dan zowel vers, gerookt als gepekeld, zo stelt hij. Mijn favoriet palinggerecht is een bereiding met rode biet, maar de variatie is eindeloos”.

Eveneens grote fan van paling is Tom De Jaeger van vishandel De Jaeger uit Knesselare, leider van het Belgische team dat verder ook bestond uit Els Teerlinck, Chris Coene en Filip Pintelon.

“Paling is een veelzijdig topproduct om mee te werken, en daarom ook vind ik paling één van de beste vissoorten die er is, zo stelt hij. Mijn favoriet is gerookte paling in zijn zuivere vorm, maar zeker ook hoog in de ranking is het stoofpotje ‘op de wijze van Mieke Garnaal’ (het boegbeeld van de Garnaalvissers te paard in Oostduinkerke) dat we in het kader van deze wedstrijd realiseerden. Het is een stoofgerecht met een fumet van garnaaldoppen, room en venkel, en afgewerkt met een beetje schuim van Ricard en veel handgepelde garnalen”, aldus nog Tom De Jaeger, die ook optreedt als head chef van het bekende barbecue-team Five Q.

Voor de volgende editie van de Dag van de Paling wedstrijd, op 4 september 2027, zullen er ook BBQ-teams uit Denemarken, Zweden, Duitsland e.a. uitgenodigd worden.

Wie inspiratie wil opdoen, vindt op www.dagvandepaling.nl een 50tal recepten die wekelijks/maandelijks worden aangevuld met culinaire video’s en/of nieuwe receptentips.

Het Belgische team won de Koelewijn Cup glansrijk, en mocht felicitaties ontvangen van jurylid Patrick De Gendt (midden op de foto), lid van The Mastercooks of Belgium.

Het Belgische en Nederlandse team, met centraal op de foto wedstrijdorganisator John van de Ven.

(tekst: Danny Verheyden)