De ‘Coteaux, Maisons et Caves de Champagne’ (wijngaarden, wijnhuizen en wijnkelders van Champagne) staan al 10 jaar op de prestigieuze lijst van het Werelderfgoed van Unesco. Er vinden het hele jaar door herdenkingsplechtigheden plaats.

Studente Emilie Landeau zette dit in gang toen ze, na een stage bij Unesco, aan het Comité Champagne voorstelde om Champagne te registreren als Werelderfgoed. De wijnlandschappen van Champagne werden aldus opgenomen op de Franse voorlopige lijst als potentiële kandidaten. Haar volharding bracht haar tot een eerste presentatie van het project bij het Comité Champagne, dat besloot tot het opmaken van een voorbereidend dossier.

In 2006 werd een inventaris van de landschappen opgemaakt, het daaropvolgende jaar gevolgd door een eerste dossier. Pierre Cheval, voormalig ambtenaar en echtgenoot van een wijnbouwster, neemt het over uit naam van het Syndicat général des vignerons de la Champagne, een vereniging waarin meer dan 99% van de wijnbouwers in Champagne zijn opgenomen. Hij wordt vergezeld door Cécile Bonnefond, voorzitster van Veuve Clicquot, uit naam van de Union des Maisons de Champagne, en Jean-Luc Barbier, directeur van het Comité Champagne. Dit gebeurt allemaal in een paritair bestuur.

Overdragen

In 2008 werd de Association des Paysages du Champagne opgericht om de kandidatuur in te dienen, met als wens ‘de rol van Champagne in de geschiedenis van onze cultuur aan te tonen en beloftes te uiten om dit erfgoed over te dragen aan de volgende generaties. Er zijn vele kandidaten, maar slechts weinig verkozenen, temeer omdat er zich gelijktijdig ook een kandidatuur in de wijnsector in Bourgogne ontwikkelde.’ (1)

Pierre-Emmanuel Taittinger werd benoemd tot voorzitter van de Mission Unesco, waarvoor op 4 juli 2015 de inschrijving werd ontvangen van 14 onderdelen verdeeld over drie landschappen:

  • de historische wijngaarden van Hautvillers, Aÿ en Mareuil-sur-Aÿ
  • Colline Saint-Nicaise in Reims (wijnkelders Pommery, Ruinart, Veuve Clicquot, Charles Heidsieck, Taittinger en Martel)
  • de avenue de Champagne en het onderzoekslaboratorium van Fort Chabrol in Epernay.

‘Het cultureel wijnlandschap rond deze drie groepen, de zogenaamde “zone d’engagement” (engagementszone), is als een juwelenkistje met daarin de 320 steden en dorpen van de gecontroleerde oorsprongsbenaming (GOB) verspreid over de Franse departementen la Marne (66%), l’Aube (23%) en l’Aisne (10%).’

De balans

De registratie als Werelderfgoed heeft vooral een rechtstreekse impact gehad op de lokale economie en het toerisme (+60% van de overnachtingen in Reims). Hierbij ‘werden alle spelers op het territorium samengebracht rond een gemeenschappelijke ambitie: Champagne registreren als één van de grote hedendaagse uitdagingen. Klimaatverandering, inclusie of territoriale innovatie, de dynamiek staat niet stil, benadrukt Mission Unesco.

Op 4 juli laatstleden vond in Hautvillers een viering plaats ter ere van de 10e verjaardag van deze registratie. Het nieuwe beheerakkoord werd voorgelegd, evenals het beheerplan 2025-2035 dat ‘symbool staat voor een vernieuwd, collectief en verantwoord engagement om dit uitzonderlijke bezit te behouden, over te dragen en te valoriseren.’

__

 

(1) Uittreksel uit het persdossier ‘10 ans de l’inscription Coteaux, Maisons et Caves de Champagne’, juni 2025.

(MV)