Nu klimaatverandering en extreme weersomstandigheden tot meer natuurbranden leiden, zoals onlangs weer het geval was in het Franse departement Aude, probeert de Europese Commissie de EU-landen met preventiemaatregelen te wapenen tegen het vuur. Daarbij is ook een rol weggelegd voor… wijngaarden. Want die kunnen wel degelijk bosbranden vertragen of zelfs tegenhouden. 

De recente bosbrand in de Aude is de grootste natuurbrand in Frankrijk van de laatste 75 jaar. In bijna 48 uur legde hij meer dan 17.000 hectare aan vegetatie in de as, wat overeenstemt met anderhalve keer de oppervlakte van Parijs.

Biedt een barrière van wijngaarden terecht een gevoel van veiligheid? Toch wel, en onder bepaalde voorwaarden, zo blijkt uit een preventieprogramma dat wordt gesteund door de Europese Commissie. 

Het nut van de wijngaarden in de strijd tegen natuurbranden wordt getest in het Europese Fire Wine-project. Dat begon als een proefproject in Catalonië, en werd inmiddels uitgebreid naar wijnregio’s in andere delen van Spanje, Frankrijk, Portugal alsook Italië. Het project ondersteunt wijnproducenten die hun grond goed onderhouden, wat niet alleen inhoudt dat ze hun ranken verzorgen, maar ook extra begroeiing onder controle houden, een bufferzone in stand houden en samenwerken met de lokale instantie voor bosbeheer. 

Alleen als wijngaarden goed onderhouden worden, kunnen ze deel van een oplossing vormen in brandgevoelige gebieden. Om te beginnen zijn gezonde, levende planten niet zo brandbaar. En omdat de druivenranken in rijen aangeplant zijn, vormen de ruimtes tussenin spreekwoordelijke ‘gaten’ die het vuur kunnen stoppen of vertragen. Bovendien zijn de wijngaarden toegankelijk voor de brandweer, waardoor die een eventuele brand makkelijker kan bereiken en bestrijden.

Onderzoek heeft al aangetoond dat natuurbranden geregeld stoppen daar waar een (verzorgde) wijngaard begint. Verlaten of verwaarloosde wijngaarden vormen daarentegen net een verhoogd risico op de verspreiding van vuur, omdat ze overgroeid zijn en op die manier een netwerk van licht ontvlambare vegetatie vormen.  

Omdat het project niet alleen draait om de wijnbouw zelf, kunnen deelnemende producenten fondsen ontvangen om wijngaarden aan te planten op stukken grond die misschien niet het beste zijn voor de kwaliteit van de druif, maar wel op een strategische plek liggen tegen bosbranden. De wijnhuizen kunnen ook, als ze dat willen, een label krijgen dat hun engagement erkent. Onderzoek moet nog uitwijzen of dat ook een commercieel voordeel oplevert.  

En: het klinkt misschien verwonderlijk, maar het engagement is ook te proeven. In de Empordà-regio in Catalonië werd de Vi Fumat-wijn op de markt gebracht, gemaakt met druiven die werden blootgesteld aan de rook van natuurbranden.  

Sommige druivensoorten, zoals Syrah en Pinot Noir, staan trouwens bekend voor hun potentieel om rokerige wijnen te produceren, vooral wanneer ze gerijpt zijn op eikenhouten vaten. En in sommige regio’s, zoals Pouilly-Fumé, zorgt de bodem van vuursteen voor subtiele rokerige aroma’s in de wijn. 

Voor meer info, surf naar www.firewine.eu 

(dv)