Op amper 25-jarige leeftijd behoort Margaux ­Balemans al tot de belangrijke figuren in het Belgische gastronomische landschap. Als sommelier bij Sir Kwinten in Lennik en verkozen tot Beste Sommelier van België 2024 belichaamt ze een nieuwe generatie wijnprofessionals: geëngageerd, nieuwsgierig, verbonden met haar tijd en erg gehecht aan de menselijke ervaring. Een ontmoeting met een jonge vrouw voor wie wijn nooit een doel op zich is, maar een verbindingsmiddel.

De nieuwsgierigheid van de ontdekking

‘Voor mij is wijn zowel een toeval als een vanzelfsprekendheid – dat kan je al aan mijn voornaam raden.’ Bij Margaux Balemans komt de liefde voor wijn niet voort uit een dynastie van wijnbouwers. De wortels liggen elders: in het plezier van tafelen, delen en het beleven van oprechte momenten. Al als tiener associeerde ze gastronomie met emotie, verbondenheid, die onzichtbare alchemie die een maaltijd in een herinnering verandert.

Margaux is afkomstig uit Vosselaar, waar wijn niet meteen tot de tradities behoort, en opgegroeid in een open en welwillende omgeving. ‘Mijn interesse in wijn komt vooral voort uit nieuwsgierigheid. Ik heb ook het geluk gehad dat ik de vrijheid kreeg om mijn eigen weg te gaan.’ Een nuchtere en heldere benadering die haar visie op het vak blijvend heeft bepaald: bescheiden, veeleisend en stevig verankerd in de realiteit van het terrein.

Een roeping gevormd in de horeca

Na haar opleiding aan de Hotelschool Ter Groene Poorte vulde Margaux haar traject aan met twee specialisatiejaren in Butler & Event Management en drankenkennis. Op amper 20-jarige leeftijd werd ze verkozen tot Beste Jonge Sommelier van België 2020. Dat was een echte doorbraak. ‘Die titel versterkte mijn ambitie, maar vooral mijn leergierigheid.’

Al sinds haar vijftiende is ze actief in de horeca. ‘Die passie is aanstekelijk. Werken aan de zijde van gedreven mensen heeft me gemaakt tot wie ik nu ben. Bij Sir Kwinten vindt ze een plek waar ze zich volledig kan uitleven. ‘Vanaf de eerste dag voelde ik me vereerd om deel uit te maken van dit team. Samenwerken met persoonlijkheden als Yanick Dehandschutter en Glenn ­Verhasselt is een dagelijkse inspiratiebron.’

Haar titel van Beste Sommelier van België 2024 beschouwt ze dan ook als een collectief succes: ‘Het is het resultaat van echt teamwerk.’

Tussen kennis en intuïtie

Zowel in wedstrijden als in de bediening weigert Margaux elke tegenstelling tussen kennis en gevoel. ‘Kennis is iets wat je opbouwt. Intuïtie is de manier waarop je jezelf uitdrukt op het moment zelf.”

Een filosofie die ze ook toepast in wedstrijden. Haar grootste verrassing tijdens de nationale wedstrijd? ‘Mijn naam horen in de halve finale. Op dat moment analyseer je niet meer, maar handel je.’ Ze beschrijft een staat van opperste concentratie, innerlijke rust en vertrouwen in het geleverde werk.

De voorbereiding gaat veel verder dan het technische aspect. Het moreel, het ritme, de routine, maar ook het lichaam spelen een sleutelrol. Als overtuigd sportster gebruikt Margaux beweging als uitlaatklep voor stress. ‘Druk hoort bij het spel. Het belangrijkste is om die druk te kanaliseren en om te zetten in energie.’

Een levensfilosofie

Voor Margaux Balemans is het sommelierberoep niet los te zien van een algemene levenshouding. Ze herinnert er graag aan dat je nooit helemaal ‘klaar’ bent, ongeacht je beroep. ‘Een carrière bouw je stap voor stap op.’

Het zijn vooral de waarden die in de loop der tijd worden doorgegeven en gecultiveerd die een juiste en duurzame houding vormen. Een van de waarden die haar dagelijks leiden, springt eruit: ‘Take care of your passion so it can take care of you.’

Een motto dat zowel haar veeleisendheid, haar scherpzinnigheid als haar zeer gezonde relatie met ambitie samenvat. Voor Margaux is passie geen brandstof die je opbrandt tot uitputting volgt, maar een vlam die je intelligent moet onderhouden.

Ze hamert ook op het belang van doorzettingsvermogen en karakter. ‘Het leven kent ups en downs, maar passie blijft een constante.’ Op voorwaarde uiteraard dat je je omringt met de juiste mensen die in staat zijn die vlam op het juiste moment weer aan te wakkeren.

De wijnervaring heruitvinden

Bij Sir Kwinten maakt sommelierwerk deel uit van een totaalvisie op de gastronomische ervaring. ‘Klanten moeten niet heropgevoed maar begeleid worden.’

Luisteren, aanvoelen, aanpassen: wijn wordt een taal op maat. Klassiek of gedurfd, lokaal of onverwacht, met of zonder alcohol — elke keuze komt tot stand in dialoog.

‘Voor mij is een geslaagde wijnervaring het moment waarop alles op zijn plaats valt, waarop de wereld even stil lijkt te staan.’ Een fijngevoelige en precieze visie die haar praktijk weerspiegelt.

Bij de bediening hecht Margaux veel belang aan luisteren. ‘Kennis heeft pas waarde als deze is afgestemd op de klant.’ Een gemoedstoestand begrijpen, een soms nog vage wens aanvoelen: voor haar gaat de rol van sommelier veel verder dan louter technische aanbevelingen doen.

Die aandacht strekt zich ook uit tot de diversiteit van de huidige verwachtingen. Alcoholvrije alternatieven, lichtere combinaties, lokale ontdekkingen of bewuste keuzes voor grote klassiekers: alles is legitiem, zolang het op dat specifieke moment maar steek houdt. ‘Wijn ondersteunt de ervaring, het is geen doel op zich.’

Deze intuïtieve benadering vereist een voortdurende dialoog met de keuken en het hele team. Begrijpen hoe smaken op elkaar reageren, elkaar in evenwicht houden of versterken, is een collectieve taak, gevoed door proeven, analyseren en voortdurende uitwisseling.

Belgische wijn, een vanzelfsprekendheid

Margaux observeert met enthousiasme de opmars van de Belgische wijnbouw. ‘Wie had twintig jaar geleden kunnen voorspellen dat Belgische wijnen op dit niveau erkend zouden worden?’ Ze haalt BRUUT Winery aan, waarvan de Cuvée Prestige per glas wordt geschonken bij Sir ­Kwinten. ‘Dat we betrokken worden bij bepaalde beslissingen, zoals de dosering of de assemblage, maakt ons vak nog rijker.’

Deze dynamiek laat zich niet alleen meten in volumes of medailles. Voor Margaux gaat het vooral om een verandering in perceptie. ‘Vandaag de dag worden Belgische wijnen op het hoogste niveau erkend, onder meer door Gault&Millau en de Wine Guide Belgium.’

De komst van het BELBUL-label, speciaal voor Belgische mousserende wijnen, bevestigt deze nieuwe maturiteit. Een erkenning die professionals aanmoedigt om deze wijnen op hun kaart op te nemen, niet langer als een curiositeit, maar als een gastronomische vanzelfsprekendheid.

‘Wijnen van eigen bodem aanbieden is vandaag de dag erg zinvol, zowel voor de klanten als voor de teams.’ Het is bovendien een manier om de band tussen de zaal, de keuken en de producenten te versterken, in een meer lokale en verantwoorde logica.

Een nieuwsgierige generatie

Als jonge vrouw en sommelier in een milieu dat nog sterk wordt gekenmerkt door traditionele codes, houdt Margaux het hoofd koel. De uitdagingen zijn er: percepties op leeftijd, het evenwicht tussen traditie en innovatie, en leiderschap. Maar ze benadert deze met gezond verstand.

Ze zet zich nu al in voor kennisoverdracht en is medeoprichtster van De Wijnbrigade en het spel Verwijn ­Jezelf, met als doel wijneducatie toegankelijker te maken. ‘Het moet ludiek en concreet zijn, nooit elitair. Je leert door te proeven, door te durven, door fouten te maken.’

Sinds haar bekroning tot Beste Sommelier van België 2024 gaat Margaux met realiteitszin voort. ‘Eerlijk gezegd is het zowel een bron van druk en motivatie.’ Erkenning brengt onvermijdelijk verwachtingen met zich mee, zowel van buitenaf als van jezelf.

Het afgelopen jaar heeft ze geleerd die dualiteit beter te beheersen: prioriteiten stellen, en gas terugnemen waar nodig om zichzelf rust te gunnen. Een leerproces dat soms indruist tegen haar zeer geëngageerde aard, maar dat essentieel is om het vol te houden.

Toch blijft haar motivatie intact. ‘Niet alleen om anderen te inspireren, maar vooral om trouw te blijven aan mezelf en aan de reden waarom ik ermee begonnen ben.’ De keerzijde van de medaille weegt niet op tegen de wil om te blijven groeien.

Met het oog op de klimaatuitdagingen en de nieuwe verwachtingen van klanten, ziet Margaux een sommelierwereld voor zich die meer openstaat: alcoholvrije alternatieven, inheemse druivensoorten, immersieve ervaringen. ‘Maar uiteindelijk zal alles een kwestie van menselijke verbondenheid blijven.’

[ Muriel Lombaerts ]