De sandwich blijft een iconische pijler van de lunch in België. Snel, praktisch, diep verankerd in onze gewoontes en cultuur. Maar die pijler evolueert. Steeds meer consumenten zoeken naar plantaardige alternatieven, ook – en vooral – ’s middags.

De verwachtingen veranderen echter snel. Volgens gegevens geanalyseerd door ProVeg kiest bijna 30% van de Belgen regelmatig of uitsluitend voor plantaardige alternatieven, en 4 op de 10 omnivoren willen hun vleesconsumptie verminderen. De lunch, hét individuele eetmoment bij uitstek, is dan ook een duidelijke opportuniteit.

Toch blijft het aanbod beperkt. In de belangrijkste geanalyseerde ketens is slechts 6,1% van de sandwiches volledig veganistisch en 15% vegetarisch. En van die laatste bevat 91% kaas, vaak geproduceerd met dierlijk stremsel.

Maar los van de cijfers ligt de echte uitdaging elders: het gaat niet alleen om aanwezigheid op de kaart, maar om aantrekkelijkheid.

Plantaardig moet verleiden!

Een plantaardige sandwich verkoopt niet omdat hij “ethisch” is. Hij verkoopt als hij lekker en aantrekkelijk is. “Healthy” hummus volstaat niet meer. Consumenten verwachten ofwel herwerkte klassiekers (een plantaardige versie van een bestseller), of recepten met een uitgesproken smaak.

Enkele concrete tips:
– werk met umami (zongedroogde tomaten, gegrilde champignons, gerookte tofu, olijven)
– zorg voor textuur (krokante falafel, gefrituurde uitjes, noten)
– kies voor royale sauzen en kruiden
– besteed aandacht aan het visuele aspect (gegrilde groenten, verse kruiden, kleurrijke toppings)

Menu engineering maakt het verschil

Een andere belangrijke les: de benaming beïnvloedt de verkoop.

Te vermijden:
– “vegetarisch” of “vegan” in de naam
– vage benamingen zoals “gezonde sandwich”
– te technische ingrediënten

Aan te bevelen:
– een discreet symbool (V)
– smaak- en textuurgerichte woorden: BBQ, gerookt, krokant, pesto, curry
– integratie op hetzelfde niveau als de andere sandwiches

Plantaardige opties in een aparte sectie plaatsen verlaagt hun zichtbaarheid. Ze bovenaan de kaart zetten of aanbieden als “sandwich van de dag” verhoogt automatisch hun rotatie.

En naast de sandwich?

Een coherent aanbod omvat ook plantaardige viennoiserie, havermelk voor koffie, vegan soepen of panini’s. Qua prijs bevinden plantaardige opties zich doorgaans in dezelfde prijsvork als andere producten.

Plantaardig is geen militante niche meer. Het is een teken van moderniteit en een commercieel hefboomeffect dat nog onvoldoende wordt benut.

De vraag is niet langer “moeten we dit aanbieden?”, maar wel hoe we het onweerstaanbaar én rendabel maken.

De Veggiebarometer 2024, een iVOX-studie bij Belgische consumenten in opdracht van ProVeg(*), toont aan dat 4 op de 10 omnivoren hun vleesconsumptie in de toekomst willen verminderen. Het aandeel flexitariërs is in tien jaar tijd gestegen van 13% naar 26%. Samen met vegetariërs en veganisten kiest vandaag 30% van de Belgen regelmatig of uitsluitend voor veggie- of veganopties.

(*) ProVeg is een niet-gouvernementele organisatie (ngo) die plantaardige voeding promoot om de ecologische impact van voeding te verkleinen, de volksgezondheid te verbeteren en dierenleed te verminderen.

(Laura Krsmanovic)